Dlaczego wybieram tych samych mężczyzn?
To nie chemia, to schemat

3.08.2026 | Joanna Szulc

Inny zawód, inne poczucie humoru, inne miasto. A jednak historia kończy się w tym samym punkcie. Jeśli pytasz siebie, dlaczego wybierasz tych samych mężczyzn, ten tekst jest o tym, co naprawdę wybiera za ciebie.

Znasz to uczucie. Poznajesz kogoś i coś w tobie od razu wie. Iskra, ciepło w brzuchu, myśli, które same wracają do niego, choć obiecałaś sobie, że tym razem będziesz ostrożna. Przyjaciółki mówią: widać, że coś między wami jest. Ty mówisz: jest chemia. I przez chwilę świat znowu pachnie możliwością.

A potem, po kilku miesiącach, czasem po roku, budzisz się w miejscu, które znasz aż za dobrze. Znowu czekasz na wiadomość, która nie przychodzi. Znowu tłumaczysz jego zachowanie mądrzej, niż on sam potrafiłby je wytłumaczyć. Znowu jesteś tą, która rozumie, dźwiga, wybacza. I gdzieś pod tym wszystkim pojawia się pytanie, którego boisz się najbardziej: dlaczego znowu? Przecież on był zupełnie inny niż poprzedni. Inny zawód, inne poczucie humoru, inne miasto. A jednak siedzisz w tym samym punkcie tej samej historii.

Przez lata myślałaś, że masz pecha do mężczyzn. Albo że za dużo wymagasz. Albo że po prostu tacy są. Chcę ci dziś zaproponować inne wyjaśnienie. Trudniejsze na początku, ale takie, które w końcu coś zmienia.

To, co nazywasz chemią, bardzo często nie jest zapowiedzią miłości. Jest rozpoznaniem. Twój układ nerwowy, ten sam, który uczył się bliskości w domu, w którym dorastałaś, w pierwszych związkach, w latach małżeństwa, spotyka kogoś, kto pasuje do starej mapy. I reaguje natychmiast, zanim zdążysz cokolwiek pomyśleć. Znajome napięcie odczytuje jako ekscytację. Znajomą niedostępność jako tajemniczość. Znajomą huśtawkę bliskości i dystansu jako namiętność. Ciało mówi: znam to, więc to musi być moje. Tyle że znane nie znaczy dobre. Znane znaczy tylko znane.

Psychologia przywiązania opisuje to od dziesięcioleci. Jako dzieci uczymy się, czym jest bliskość, obserwując i czując, jak reagują na nas najważniejsi dorośli. Jeśli miłość trzeba było zdobywać, zasługiwać na nią, wyczuwać nastrój, zanim się odezwiesz, twój system zapisał prostą lekcję: bliskość wymaga wysiłku i czujności. I teraz, po czterdziestce, z całym twoim doświadczeniem, wykształceniem i mądrością, ten zapis wciąż działa. Nie dlatego, że jesteś słaba. Dlatego, że powstał, zanim nauczyłaś się mówić.

Dlatego mężczyzna spokojny, obecny, przewidywalny bywa odbierany jako nudny. Nie dlatego, że nim jest. Dlatego, że przy nim twój system nie ma nic do roboty. Nie trzeba nikogo zdobywać, rozszyfrowywać, ratować. Cisza, która powinna być ulgą, bywa odczuwana jak pustka. A mężczyzna, przy którym serce od razu przyspiesza, często przyspiesza je nie miłością, tylko niepewnością. Twoje ciało zna różnicę między spokojem a nudą, między ekscytacją a lękiem. Ale jeśli nikt cię nie nauczył jej rozpoznawać, obie pary uczuć noszą te same imiona.

I tu jest sedno: schemat nie wybiera mężczyzn podobnych z wyglądu ani z życiorysu. Wybiera podobne uczucia. Dlatego kolejni partnerzy mogą różnić się wszystkim, a związek z każdym z nich kończy się w tym samym miejscu. To nie oni się powtarzają. Powtarza się rola, którą przy nich odgrywasz. Ta, której nauczyłaś się dawno temu i którą grasz tak długo, że wydaje ci się twoim charakterem.

Co się dzieje, kiedy zaczynasz to widzieć?

Najpierw zwykle złość. Na siebie, na tamte lata, czasem na dom, z którego to wszystko przyszło. To naturalne i to minie. Potem przychodzi coś ważniejszego: przestrzeń. Między impulsem a decyzją pojawia się mała szczelina. Czujesz znajome przyciąganie i zamiast wskoczyć w nie z zamkniętymi oczami, potrafisz się zatrzymać i zapytać: co dokładnie mnie tu ciągnie? Jego obecność czy moja stara tęsknota? To, kim on jest, czy to, co obiecuje mi jego niedostępność?

Ta szczelina to początek wszystkiego. Nie chodzi o to, żeby przestać czuć. Chodzi o to, żeby uczucie przestało być rozkazem. Kobiety, z którymi pracuję, opisują ten moment podobnie: pierwszy raz od lat nie musiałam. Mogłam. Mogłam napisać albo nie napisać. Zostać albo wyjść. Czekać albo zająć się własnym życiem. Wybór, który wcześniej nie istniał, bo schemat wybierał za nie.

I jeszcze jedno, o czym rzadko się mówi. Kiedy schemat zaczyna się rozpuszczać, przez jakiś czas jest dziwnie. Spokojna relacja nie od razu smakuje. Ciało przyzwyczajone do huśtawki potrzebuje czasu, żeby nauczyć się, że równowaga to nie zapowiedź katastrofy. To trochę jak z ręką, która latami nosiła coś ciężkiego: kiedy wreszcie odkłada ciężar, przez chwilę nie wie, co ze sobą zrobić. To nie znak, że coś jest nie tak. To znak, że twój system uczy się nowego.

Nie piszę tego, żebyś od jutra analizowała każde swoje drgnienie serca. Piszę, żebyś przestała się obwiniać. Bo dopóki myślisz, że masz pecha albo że coś jest z tobą nie tak, jesteś bezradna. Pech to loteria, na którą nie masz wpływu. Schemat to mechanizm. A mechanizm można poznać, zrozumieć i, krok po kroku, zmienić. Nie siłą woli i nie kolejnym postanowieniem, że tym razem będzie inaczej, tylko pracą z tym, co ten mechanizm napędza: z układem nerwowym, ze starymi zapisami, z tym, co twoje ciało uznaje za dom.

Jeśli czytając ten tekst, poczułaś ukłucie rozpoznania, potraktuj je łagodnie. To nie wyrok. To pierwsza informacja, jaką dostałaś od siebie od dawna. Zanim zapytasz, co z nią zrobić, po prostu pozwól jej być. Zauważ, w którym miejscu tekstu coś się w tobie zatrzymało. Tam zwykle mieszka odpowiedź.

A jeśli chcesz pójść o krok dalej i sprawdzić, według jakiej mapy twój system wybiera bliskość, przygotowałam test stylów przywiązania. Kilka minut, żadnych dobrych i złych odpowiedzi, tylko lustro. Czasem jedno spojrzenie w nie wystarczy, żeby przestać pytać „dlaczego znowu on” i zacząć pytać „czego potrzebuję ja”.

Nie masz pecha do mężczyzn. Masz schemat, który do tej pory nie miał imienia. Od dziś ma. I to jest dobra wiadomość, bo wszystko, co ma imię, można w końcu zmienić.

Cieszę się, że tu jesteś. Asia